Zeer gunstige verschijning van de Perseïden in 2026

Een (totale) zonsverduistering op 12 augustus 2026 overdag betekent dat er geen maanlicht zal zijn in de periode rond het Perseïdenmaximum. Dus kunnen de enthousiastelingen na de zonsverduistering meteen het veld in om de meteoren te bekijken.
De Perseïden zijn van alle meteorenzwermen het meest bekent bij het grote publiek. Dat komt door de gunstige tijd waarin de zwerm zichtbaar is: in de zomer, tijdens de vakantie en ‘s nachts zijn de temperaturen nog aangenaam. De zwerm is actief tussen 15 juni en begin september. Als gevolg van de beweging van de aarde om de zon beweegt het schijnbare vluchtpunt van de Perseïden vanuit Cassiopeia via Perseus naar Camelopardalis (zie kaartje). Perseïden zijn snelle meteoren (59 km/s) en laten vaak flares en nalichtende sporen zien.

Moederlichaam en uitbarstingen

Het moederlichaam van de zwerm is de komeet 109P/Swift-Tuttle die een omloopstijd heeft van ongeveer 130 jaar. In 1992 ging de komeet voor het laatst door het perihelium. Als gevolg hiervan vertoonden in de periode 1988 tot 1996 de Perseïden regelmatig uitbarstingen omdat de aarde dicht in de buurt van relatief verse stofsporen, afkomstig van de komeet, kwam. Daarna stabiliseerde de activiteit weer, met uitzondering van perioden dat de aarde door stofsporen van de komeet trok die verstoord werden door Saturnus of Jupiter.
Mooi voorbeeld is 2016 toen de aarde door 5 stofsporen trok hetgeen spectaculaire uitbarstingen opleverde. Naast de stofsporen kunnen er ook meer meteoren zichtbaar zijn als de aarde door een filament trekt. Ook dit zijn verdichtingen in de Perseïden zwerm die extra activiteit opleveren.

De situatie in 2026

Door de afwezigheid van maanlicht zullen de Perseïden goed zichtbaar zijn. Modellering door de astronoom Maslov laat zien dat de jaarlijkse maximale activiteit de komende jaren wat lager zal zijn. Normaal is de maximale ZHR ongeveer 100 en die kan nu echt een stuk lager uitvallen. Alleen in 2027/28 zal de zwerm weer meer activiteit geven door verstoringen van Jupiter (net als in 2016).
Gelukkig wordtn dit jaar nog een stofspoor en het filament verwacht. Een stofspoor van komeet 109P/Swift-Tuttle uit 1079 kan de aarde dicht naderen. Helaas is het tijdstip voor Europa erg ongunstig, 12 augustus 2026 om 16:53 UT.
Gunstiger valt een mogelijke ontmoeting met een zwak filament op 13 augustus 2026 om 01:00 UT (± 5 uur!). Dit zou een verhoging van de ZHR met 40 kunnen opleveren. Dit zal gepaard gaan met ook wat meer heldere Perseïden dan normaal.
De meest gunstige richting om naar de Perseïden te kijken is in de richting van de radiant die op 12 augustus in Perseus ligt. Leuk detail voor de nacht 12/13 augustus is dat in de loop van de nacht de bedekkingsveranderlijke ster Algol in een minimum komt. De helderheid van Algol zal van magnitude 2,1 afnemen naar 3,4 tegen de ochtend schemering.

Waarneemtips

• Zorg ervoor dat je geen directe verlichting in je beeldveld hebt, kijk ook niet tussendoor op je mobiel want ook hierdoor kan je donkerte adaptie verdwijnen. Het duurt 15 minuten om je ogen helemaal aan de donkerte te laten wennen.
• Zorg voor een uitzicht zonder obstructie. Heb je maar de helft van je beeldveld zonder obstructie, ga je ook veel minder meteoren zien.
• Een goed doorzichtige atmosfeer helpt ook om meer meteoren te kunnen zien. Ben je in het buitenland dan kan je op grotere hoogte meer meteoren zien. Je kijkt dan door een wat dunnere atmosfeer en er is minder last van verstrooiing door lichtvervuiling.
• In augustus kunnen de nachten koud verlopen. Zorg ervoor dat je warme kledij aan trekt en neem waar vanaf een comfortabele ligstoel met een slaapzak als je wat langer wil kijken.
• Je kunt de Perseïden ook serieus waarnemen waardoor de resultaten gebruikt worden in analyses. Hoe je goede waarnemingen kan doen is hier te lezen (Engelstalig):
  https://www.imo.net/observations/methods/visual-observation/