Vuurbol boven Twente

17 februari 2025  2:14:52 UT


De Twente vuurbol van 17 februari 2025 2:14:52 UT

Na vele weken bewolkt en mistig weer volgden medio februari een aantal kraakheldere vriesnachten.
De nacht van 16 op 17 februari 2025 was onbewolkt en kraakhelder over het gehele gebied van door het West Europees deel van het Europees Netwerk wordt bestreken.
Om 2:14:52 UT verscheen een heldere vuurbol boven Twente die ruim 2 seconden zichtbaar was.
Maar liefst negen stations van het netwerk legden deze vuurbol vast. Door de zeer transparante hemel werd het zelfs vastgelegd door de meest zuidelijke stations in de Ardennen te Humain en Dourbes.
De uiteindelijke berekeningen, gebaseerd op de 6 dichtstbijzijnde stations, laten zien, dat de vuurbol begon op te lichten op een hoogte van 74,8 km boven Nijverdal en uitdoofde net over de Duitse grens, 5 km ten Noorden van Nordhorn.
De maximale fotometrische helderheid was magnitude -5,79.

Grondtraject van de vuurbol boven Twente op 17 februari 2025. De in groen aangegeven stations hebben de vuurbol vastgelegd. In geel zijn nieuwe stations in oprichting.

Been- en trajectgegevens van de Twente vuurbol van 17 februari 2025

De Twente vuurbol, vastgelegd door post EN900 te Winterswijk-Woold. De derde lange lichtmoot nabij het eindpunt markeert het tijdstip 2:14:53 UT.

De vuurbol gefotografeerd vanuit Volkssterrenwacht Bussloo, station EN906. Foto: Jaap van ‘t Leven


De vuurbol van 9 februari 2025 2:02:12 UT

Eerste test GPS gestuurde LCD-shutters


De maanden januari en februari 2025 kenmerkten zich door veel bewolking en mist: aanhoudend grijs weer. Spaarzame opklaringen zijn dan nog lokaal en in zulke omstandigheden is er weinig eer te behalen voor ons all-sky netwerk.
Zo ook de avond van de 8e februari 2025 die er bepaald niet hoopvol uit zag.
Toch draaiden op een groot aantal posten de camera’s.
Om 2:02:12 verscheen er een heldere vuurbol, zo’n 30 kilometer ten noordoosten van ter Apel boven Duits grondgebied.
Drie camera’s van het Europees Netwerk legden het lange spoor vast: EN900 te Winterswijjk-Woold, EN906 op de Volkssterrenwacht Bussloo en EN911 in het Duitse Herford.

Nieuwe GPS gestuurde shutters

Het is de eerste vuurbol, waarbij twee posten gebruik maken van de recent geïntroduceerde GPS gestuurde LCD-shutter. Deze maakt secondenmarkeringen in het spoor door een break over te slaan. In tegenstelling tot de oude shutters, die door een functiegenerator zonder absolute tijdijking gestuurd werden, geeft de nieuwe generatie shutters dus niet alelen tijdsintervallen langs het spoor maar ook de absolute tijd voor elk lichtmootje. Bij meteorietdroppingen met fragmentatie langs het lichtgevende spoor, is dat belangrijke aanvullende informatie.
De eerste simultaanopname met twee stations met de nieuwe shutter geeft een goede gelegenheid om te controleren of de onderbrekingen op de verschillende posten inderdaad op identieke posities plaatsvinden, immers de shutters lopen nu synchroon op de verschillende posten.
De opnamen van Winterswijk-Woold en Herford zijn beiden met de nieuwe shutters tot stand gekomen.
Winterswijk-Woold toont secondenmarkeringen in de lichtmoten 4 en 20. Herford laat een duidelijke secondenmarkering zien in lichtmoot 10. Deze zijn identiek: de berekende hoogte voor Woold bedraagt 53,65 km; voor Herford 53,69 km. Dit punt komt overeen met het tijdstip 2:02:12.00 UT.
De toegepaste techniek lijkt betrouwbaar; de camera’s kappen de sporen op identieke punten af.
Op korte termijn zullen alle stations van ons netwerk met de nieuwe shuttersturingen worden uitgerust.

Baan- en trajectgegevens

De vuurbol begin op te lichten op een hoogte van 75,2 km, net over de Duitse grens ten oosten van Emmen. Hij doofde ruim 2 seconden later uit op een hoogte van 39,8 km. De maximale fotometrische helderheid, bepaald uit de fotometrie van de opname Woold was magnitude -7,78 ± 0,12
De radiant lag enkele graden ten zuidoosten van de ster Regulus in het sterrenbeeld Leeuw.
De tabel laat alle baan- en trajectgegevens van deze vuurbol zien.

Tot slot

De opnamen zijn gemaakt door Hans Betlem (Winterswijk-Woold), Jaap van ’t Leven (Volkssterrenwacht Bussloo) en Jörg Strunk (Herford).
Marc de Lignie ontwikkelde de hard- en software voor de nieuwe shuttersturingen.
Het Europees Netwerk draait volledig op bevlogen vrijwilligers en heeft al vele honderden fraaie vuurbolopnamen opgeleverd.
Ook geïnteresseerd in het runnen van een all-sky toestel om een waardevolle bijdrage te leveren aan deze tak van meteooronderzoek? Aarzel dan niet om contact op te nemen. In Nederlands Brabant en Vlaams West Vlaanderen zijn nog stations gewenst.

 

Baan- en trajectgegevens van de vuurbol van 9 februari 2025. Berekeningen Dutch Meteor Society 

De vuurbol van 9 februari 2025 om 2:02:12 UT, gefotografeerd vanuit Winterswijk-Woold. De dubbele moot nr. 4 (bovenaan) markeert het tijdstip 2:02:11 UT; moot 20 (net in het wolkje) 2:02:12 UT.
Canon 6D met Sigma f/3.5-8 mm fish-eye.

Dezelfde vuurbol, gefotografeerd vanaf Volkssterrenwacht Bussloo met een ‘klassieke’ shutter. Dezelfde camera en optiek als de opname Winterswijk-Woold.

Dezelfde vuurbol gefotografeerd vanuit het Duitse Herford. Identieke camera en optiek. 

Projectie op het aardoppervlak van het traject in de dampkring van de vuurbol van 9 februari 2025.
Kaart: Google Earth. 


Terugkeer van de Andromediden in 2024

Cams netwerk legt uitbarsting vast


De Andromididen hebben in de 19e eeuw grootste sterrenregens gegeven. De zwerm is geassocieerd met de gedesintegreerde komeet 3D/Biela.
Rond 1846 brak deze komeet in twee delen en in 1872 keerde de komeet niet terug. In plaats daarna waren er dat jaar grootste sterrenregens te zien. Het fenomeen herhaalde zich in 1885.
Peter Jenniskens, SETI Institute and NASA Ames Research Center; A. Howell, Cameras for Allsky Meteor Surveillance (CAMS) low-light video survey, Florida; C. Johannink and M. Breukers, CAMS BeNeLux; N. Moskovitz, Lowell Observatory;
and L. Juneau, CAMS Arkansas, rapporteerden de terugkeer van de roemruchte meteorenzwerm. De waarnemingen betreffen de phi-Cassiopeiiden (IAU zwerm nr. 446), een component van de Andromediden van komeet 3D/Biela gedurende de periode van 28 november tot 4 december 2024.
In totaal werden 31 december phi-Cassiopeiiden simultaan vastgelegd door CAMS BeNeLux, 25 stuks door LO-CAMS, 21 door CAMS California, 14 door CAMS Florida en 6 door CAMS Arkansas.
Gedurende deze periode nam de activiteit geleidelijk aan toe en gaf een maximum bij zonslengte 251°.08 ± 0°.12 (equinox  J2000.0) op 3 december, waarna de activiteit zeer snel afnam.
Tijdens de piek kwamen de meteoren vanuit de geocentrische radiantpositie RA=20°.6 ± 1°.3, Decl = +55°.6 ± 0°.6 met een geocentrische snelheid van 17.3 ± 1.2 km/s. Een vergelijkbare uitbarsting werd gezien in 2011 maar niet in tussengelegen jaren.
In 2011 lag de radiant bij RA=20°.0 +/- 0°.2, Decl.=+57°.7±0°.2 met Vg = 16.4 ± 0.2 km/s tijdens de piek bij zonslengte 251°.88 ± 0°.14.

Bron:
Electronic Telegram No. 5500
Central Bureau for Astronomical Telegrams
Oxford; Cambridge, MA 02138; U.S.A.

De komeet van Biela in 1846 in een oude prent.


26 april 2025. Voorjaarsbijeenkomst Dutch Meteor Society te Bussloo

inspirerende bijeenkomst rond 45 jaar visuele waarnemingen


Vorig jaar vierden we een feestje om het 45-jarig bestaan van de Dutch Meteor Society te vieren.
Dit jaar is het precies 45 jaar geleden dat onze top-waarnemer Koen Miskotte zijn eerste serieuze meteoorwaarnemingen deed.
Daar gaan we op onze voorjaarsbijeenkomst van 2025 uiteraard bij stilstaan!

45 jaar Visueel werk!
Dat is een feestje waard!

Noteer vast in de agenda:
Op zaterdag 26 april 2024 (we vieren dan Koningsdag!) organiseren we een bijzondere  bijeenkomst met een feestelijk tintje.

Naast het visuele werk zijn er belangwekkende ontwikkelingen rondom CAMS, zijn er grote technische ontwikkelingen doorgevoerd in ons all-sky netwerk en staan tal van nieuwe projecten al weer op de rails.

Maak de agenda leeg op zaterdag 26 april.
Plaats : ons vertrouwde thuisadres, Volkssterrenwacht Bussloo, Busslooselaan 2, Bussloo gem. Voorst.

Na afloop gaan we (voor wie dat wil) gezellig uit eten. De keus is dit jaar gevallen op Ribhouse Texas in Voorst, op korte afstand van de Volkssterrenwacht Bussloo.

Er zal nog lang worden nagepraat.
Het definitieve programma en de exacte invulling van de dag maken we later bekend.
En mocht U nog iets willen vertellen of demonstreren: we maken graag plaats in het programma!

Volkssterrenwacht Bussloo: al 45 jaar de inspirerende ontmoetingsplek voor de Dutch Meteor Society.


Deurbelcamera legt meteoriet impact vast

Meteoriet spat op oprit uit elkaar


Toen Laura Kelly en haar partner, Joe uit Charlottetown, Prince Edward Island, Canada, in juli 2024 terugkeerden van een middagwandeling vonden ze een stervormig patroon van grijs stof op hun oprit. Niet wetend wat het was, veegden ze het weg. Echter, na het zien van beelden van hun beveiligingscamera zagen ze een verbazingwekkende gebeurtenis: het exacte moment van de inslag van een meteoriet op de plek op hun oprit waar Joe enkele minuten geleden nog stond, was door de camera vastgelegd.
De meteoriet zelf is, door de grote snelheid, maar op enkele beelden van de video te zien, maar het exploderende stof en het bijbehorende geluid waren onmiskenbaar. Joe’s vader, die in de buurt woont, hoorde de klap en bekeek daarna de beelden.
De gebeurtenis werd gerapporteerd aan het Meteorite Reporting System van de Universiteit van Alberta”.
Er kon 7 gram van de meteoriet worden veiliggesteld en later werd met behulp van een magneet en een stofzuiger nog meer stof verzameld.
Na bestudering van foto’s van de fragmenten bevestigde de Universiteit van Alabama dat de impact inderdaad een meteoriet was.
Het object had een gat van 2 x 2 cm in de plaveisel geslagen. Na onderzoek bleek, dat het om een gewone chondriet ging. Het object is inmiddels de Charlottetown meteoriet genoemd.
Vanuit wetenschappelijk oogpunt is het gebeuren bijzonder. Er is nog geen enkele andere meteorietval op deze manier gedocumenteerd. Het is de eerste keer dat een meteoriet die op de aarde valt, op video is vastgelegd, met geluid.

De stervormige impact op de oprit. 

Bron:
Sound and video of meteorite impact recorded together for the first time | Faculty of Science

 


Boötiden lieten zich zien!

Vuurbol boven de Noordzee


In de eerste dagen van het jaar vragen de Boötiden, in het verleden ook wel Quadrantiden genoemd, onze aandacht.
Slechts zelden laat deze zwerm zich in volle glorie waarnemen. Met een kortdurend maximum op 3 of 4 januari is de kans op een langdurig heldere periode nét tijdens het maximum in onze streken gering.
Toch deden de Boötiden van zich spreken in de eerste dagen van 2025. Zo legde het CAMS netwerk een groot aantal Boötiden vanuit meerdere posten vast. Daaruit kon een fraaie radiantplot worden afgeleid. De Boötiden zijn als zwerm duidelijk herkenbaar.

Vuurbol

Op 3 januari 2025 om 20:27:26 UT verscheen een zeer helder exemplaar van deze zwerm boven de Noordzee. De weersomstandigheden in Nederland en België waren op dat moment zeer wisselend maar tussen de buien door konden maar liefst zes posten van het Europees Netwerk de vuurbol vastleggen: EN901 Humain, EN902 Engelmanshoven, EN903 Terschelling, EN905 Benningbroek, EN907 Oostkapelle en EN908 Ermelo. Voor de dichtstbijzijnde posten, Terschelling en Benningbroek, vormde de vuurbol een fraaie verschijning aan de hemel.
Voor de verste post, Humain, lag het beginpunt op een afstand van meer dan 400 kilometer.
De oplichthoogte was 96,5 km en de uitdoofhoogte 65,3 km. Het 127 km lange traject werd in ruim 3 seconden afgelegd.
Voor wie toevallig buiten liep en in de juiste richting keek, vormde deze vuurbol een mooi spektakel, door sommigen wellicht voor verlaat nieuwjaarsvuurwerk aangezien.

Projectie van het traject van de vuurbol van 3 januari 2025  20:27:26 UT op het zeeoppervlak. De groen gemarkeerde posten hebben de vuurbol vastgelegd.

Radiantplot van de Bootiden in de nacht van 2 op 3 januari 2025, gebaseerd op CAMS data. De radiantpositie van de Boötiden is duidelijk herkenbaar.
Data CAMS BeNeLux / Carl Johannink.

De Boötide vuurbol van 3 januari 2025  20:27:26 UT vastgelegd door all-sky station EN905 in Benningbroek (foto: Jos Nijland)

Dezelfde vuurbol, gefotografeerd op station EN908 te Ermelo. Foto: Koen Miskotte

Tussen de wolken door, gefotografeerd vanaf Terschelling, station EN903. Foto: Marco Verstraaten.


De vuurbol van 28 december 2024 boven West België

Eerste succes van het ‘Ardennen netwerk’


Begin november en begin december 2024 werden diep in de Ardennen twee nieuwe EN-stations opgezet: EN901 in Humain en EN913 in Dourbes. Dit laatste station ligt op slechts 5 km van de Franse grens.
In het recentste nummer van Radiant (2024-4; December 2024) twee uitgebreide artikelen over deze nieuw opgezette posten.
In Nederland zuchtten we de afgelopen weken al vele nachten lang onder onafgebroken grijs weer, maar in België klaarde het op 27 december open konden twee heldere nachten worden genoteerd.
Op 28 december konden we het eerste succes van de nieuwe stations noteren.

Vuurbol nabij Calais

Op 28 december 2024 om 19:51:41 UT verscheen een heldere vuurbol net buiten de Franse kust ter hoogte van Calais. De vuurbol was ruim anderhalve seconde zichtbaar en bereikte een maximale fotometrische magnitude van -8.5.
Drie Belgische stations van het EN legden de vuurbol vast: EN901 Humain, EN902 Engelmanshoven en EN913 Dourbes. Alle drie deze stations worden bediend door Jean Marie Biets, die de vuurbol dezelfde avond al vanaf alle drie de stations kon rapporteren op de WhatsApp groep van de EN camera operators: een eerste succes van het EN-Ardennenoffensief.

Baan en traject van de vuurbol

De vuurbol begon op te lichten op een hoogte van ruim 101 km op zo’n 10 km ten zuidwesten van het Belgische Oostende en doofde uit op een hoogte van 73,6 km boven het Kanaal, ongeveer 5 km buiten de kust van Calais, Frankrijk. In anderhalve seconde werd ruim 81 km in de atmosfeer afgelegd. De grootste afstand was tot station Humain: 268 km. Vanwege de grote afstanden tot de drie stations zijn de convergentiehoeken niet echt gunstig: maximaal 22 graden.
De radiant van de vuurbol lag bij RA = 121.8 ; DEC = 23.1, enkele graden ten noordoosten van de bekende sterrenhoop M44 in de Kreeft. Vanwege de grote afstand van de sporen tot de radiant is de nauwkeurigheid van de radiantpositie niet erg groot.

GPS gestuurde shutters

Alle drie de posten zijn recent voorzien van de nieuwe GPS gestuurde shuttersturing. Op de opname van station Dourbes, dat zich het dichtst bij het spoor van de vuurbol bevond, zijn duidelijk de overgeslagen shutterbreaks te zien. De eerste markeert het tijdstip 19:51:41 UT.
De posities van alle breaks op de drie opnamen komen binnen enkele tientallen meters met elkaar overeen: de shutters op de posten lopen synchroon.
Inmiddels zijn 8 stations van ons netwerk van deze GPS gestuurde shutters voorzien; vijf nieuwe units worden momenteel opgebouwd en zullen in het voorjaar van 2025 de laatste functiegenerators in het netwerk vervangen.

 

De vuurbol van 28 december 2024 19:51:41 UT vastgelegd door het all-sky station EN913 te Dourbes. 

De vuurbol van 28 december 2024 gezien door alls-ky post EN902 te Engelmanshoven.

De vuurbol van 28 december 2024, gefotografeerd vanuit station EN901 te Humain.

Het grondtraject van de vuurbol van 28 december 2024 boven de westkust van België en Frankrijk. De vuurbol doofde op een afstand van ongeveer 5 km van Calais boven zee uit.


Radiant 2024-4


Radiant 2024-4 is uit en kan gedownload worden van de
DMS ftp-site.

In dit nummer ondermeer:

• De interessante Perseïden van 2024:
  een analyse van de visuele waarnemingen. 
• Een kleine Draconidenuitbarsting op 8 oktober 2024.
• All-sky werk met spectroscopie erbij.

download Radiant

Nieuw all-sky station in de Ardennen

EN913 operationeel


Op 2 december 2024 werd het 14e all-sky station van het West Europees deel van het EN in gebruik gesteld in Dourbes in de Ardennen, vlak bij de Franse grens.
Het station staat opgesteld op het dak van het Nationaal Geofysisch instituut, verbonden aan het KMI. De camera staat in goed gezelschap van tal van instrumenten waarmee ondermeer onderzoek naar bliksems wordt gedaan.
Eind oktober werd te Humain (EN901) de oude ASI-ZWO camera met 2.8 mm Fujinon optiek vervangen door een fullframe Canon 6D systeem met Sigma 8 mm fish-eye. De plek in Humain rechtvaardigt een perfect systeem: er is daar nauwelijks strooilicht en er is rondom zicht tot op de horizon. Daarnaast was de oude ASI aan een revisie toe.
Inmiddels is deze uitgevoerd. De camera is beter gefocusseerd en gefixeerd en het verwarmingssysteem is verbeterd.
Voor dit toestel moest een nieuwe plaats gevonden worden en die is gevonden in Dourbes.
Zijn de condities in Humain zo goed als perfect, in Dourbes is dat mogelijk nog beter. Daarom is intussen de bouw gestart van nog een Canon 6D/8 mm Sigma unit voor het station in Dourbes en de verwachting is dat dit toestel in het late voorjaar van 2025 geplaatst gaat worden.
Ook is de locatie Dourbes in beeld voor de plaatsing van een tweede hi-speed fotometer door de Tsjechische Academie van Wetenschappen. Deze wordt momenteel in Ondrejov getest.
Met twee volwaardige Canon toestellen diep in de Ardennen heeft het Europees Netwerk cameradekking tot diep in Frankrijk.

EN913 op zijn hoge opstelling in Dourbes. Als uitbreiding op de oude ASI opstelling is een temperatuurregeling ingebouwd in het kleine kastje links.

EN913 Dourbes is omringd door tal van meteorologische experimenten.


Meteoriet ‘Haag’ in Oostenrijk gevonden

…van de vuurbol van 24 oktober 2024


Op 24 oktober 2024 om 19:24:38 UT verscheen een zeer heldere vuurbol boven Oostenrijk die door een groot aantal camera’s van het EN in de Tsjechische Republiek werd vastgelegd. Ook zijn er goede lichtcurven en spectra.
Zie hiervoor ons nieuwsitem van 28 oktober jl.
Inmiddels is de eerste meteoriet gevonden!
Het betreft een fragment van 46 gram, gevonden in de buurt van de Oostenrijkse plaats Haag. De vinder is Filip Nikodem, die ook één van de eerste fragmenten van de Ribbeck vond.

Update 11-11-2024
Filip Nikodem bericht:
De 9e Oostenrijkse meteoriet in de geschiedenis. Neergekomen op 24 October 2024 nabij het stadje Haag in Nieder-Osterreich.
Massa 46 grams.
Berekeningen van traject en strooiveld door Pavel Spurný, Jiří Borovička en Lukáš Shrbený, Astronomical Institute of the Academy of Sciences of the Czech Republic.

Het fragment is momenteel in onderzoek bij het National Centre for Nuclear Research in Warschau.


Privacy Settings
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from - Youtube
Vimeo
Consent to display content from - Vimeo
Google Maps
Consent to display content from - Google