Vuurbollen

De vuurbol van 13 december 2022 16:37:27 UT: géén meteoriet!

De vuurbol van 13 december 16:37:27 UT

Op 13 december om 16:37:27 UT verscheen een zeer heldere meteoor boven België. Vanwege het gunstige tijdstip is de vuurbol door veel mensen gezien. Helaas was de hemel op dat moment op de meeste plaatsen bewolkt, anders was de vuurbol -zeker hoog aan de hemel- spectaculairder geweest.
Zeer kort na de verschijning kwamen er fripon gegevens naar buiten die meteen tot grote consternatie leiden. Enkele dagen later reeds werden grote zoekacties opgezet. Helaas is de nauwkeurigheid van het basismateriaal zodanig, dat dat zoekgebied een ellips van bijna 30 km lang was.
Zeer bewonderenswaardig: tientallen mensen trotseerden de vrieskou op zondag 18 december om ‘de steen’ te zoeken.’ Op woensdag 18 december werd alle verzamelde materiaal naar de Volkssterrenwacht Mira te Grimbergen gebracht. ‘De’ steen zat daar echter niet bij.

Veel publiciteit

Het fenomeen bracht een grote publiciteit teweeg op de landelijke media. De VRT besteedde in het Journaal bijna 10 minuten aan het gebeuren en ook de NOS in Nederland pakte het momentum mee.
Vanuit de Dutch Meteor Society bleef het stil. Zonder data is het lastig om te beoordelen.
Navraag bij verschillende operators van EN stations leverde slechts op: ‘het was bewolkt’, of ‘het was nog vroeg, de camera zou pas tien minuten later in bedrijf komen’.

EN opnamen

Daar kwam zo rond 20 december verandering in, toen -wellicht aangemoedigd door de pers-euforie- sommige operators hun data nog eens (heel) goed gingen bekijken. En zo doken er drie EN opnamen op: EN903 Terschelling, EN901 Humain en EN910 Ieper. De opname van Terschelling zat op de horizon en viel af voor reductie. Van de beide andere posten zijn nauwkeurige calibraties beschikbaar zodat ze ook zonder sterren nauwkeurig volgens de gebruikelijke procedures uitgemeten kunnen worden, beiden met een nauwkeurigheid van 0.04 graden.
Dat is een stuk minder dan bij een traditionele opname met sterren (0.01 á 0.02 graden) maar voldoende om een conclusie te kunnen trekken: meteoriet of meteoniet.
Helaas is er geen snelheidsinformatie: het station 910 te Ieper heeft geen shutter; het spoortje in Humain in de zwaarbewolkte hemel is te kort.
Echter de baanberekeningen zijn overtuigend:

Géén meteorietdropping

De vuurbol begon op te lichten (eerste punt foto Ieper) op een hoogte van 69 km boven het Belgische Dendermonde en doofde uit op een hoogte van 31 km boven Evergem, even ten noordwesten van Gent.
Een eindhoogte van 31 km is te hoog voor een meteorietdropping. In het algemeen wordt hiervoor een waarde tussen de 20 km en 25 km aangehouden. Bovendien toont het beeld van de vuurbol ook niet het kenmerk van een zogenaamde superbolide. Hij was gewoon niet helder genoeg.
navraag bij Pavel Spurný, leverde geen aanvullende data op. De hemel was onbewolkt op de meest westelijke Tsjechische station en een superbolide had daar gefotografeerd moeten zijn.
De kwaliteit van de (handmatige) metingen aan onze opnamen, hoe matig ook, biedt wel hoop. Met EN opnamen is een zoekgebied te berekenen dat minimaal een factor 10 kleiner is.
De gegenereerde publiciteit is echter een mooie boost voor het meteorenwerk geweest.

De vuurbol van 13 december 2022 16:37:22 UT gefotografeerd door station EN910 op de sterrenwacht Astrolab te Ieper-Zillebeke.
Het eindpunt van de vuurbol lag op een hoogte van 31 kilometer boven Evergem nabij Gent. Foto: Franky Dubois.

Zeer heldere vuurbol op 24 november 2022

Helderste vuurbol van 2022 gefotografeerd

Op 24 november 2022 om 6:13:16 UT verscheen een zeer heldere vuurbol aan de inmiddels diepblauwe ochtendhemel.
De vuurbol was slechts 0.6 seconden zichtbaar maar eindigde in een verblindende flare met een fotometrische helderheid van bijna magnitude -15.
De vuurbol werd vastgelegd door drie camera’s van ons all-sky netwerk te weten EN907 in Oostkapelle, EN910 in Ieper en EN911 in Ipswich.
Uit de simultaanberekeningen blijkt dat de meteoor boven het nauw van Calais, zo’n 20 km ten zuiden van Dover zijn eindpunt had.
De radiant lag bij RA 13h10m ; DECL 61.7 gr, net even boven het steeltje van de Grote Beer. Uit de hoge inclinatie en vrij hoge intreesnelheid blijkt, dat we met een stuk kometait materiaal te maken hebben gehad.
Baanelementen van deze vuurbol:
a = 3.84 AU
1/a = 0.261 +/- 0.038
e = 0,743 +/- 0.037
q = 0,98724 +/- 0.00003 AU
omega = 178.31 +/- 0.16
kl. knoop = 240.92088 +/- 0.00003
i = 78.5 +/- 0.55
Deze vuurbol is de 137e die dit jaar meervoudig is gefotografeerd door de cameras van het EN.

EN20221124, vuurbol van magnitude -15 in de diepe schemering, gefotografeerd door EN911 vanuit Ipswich, UK.
Foto Alan Smith

Mogelijke meteorietval UK

Meteorietdropping Cotswolds, UK

Op 23 october 2022 om 19:34:02 UT legde Klaas Jobse vanuit Oostkapelle met all-sky EN907 een zeer heldere vuurbol laag in het westen vast (foto). Er zijn veel meldingen van deze vuurbol vanuit het Verenigd Koninkrijk.
De vuurbol is ook vastgelegd door een groot aantal videocamera’s van het UIK Meteor Network (UKMON). Uit de analyse van deze opnamen blijkt dat mogelijk een paar honderd gram meteoriet ten noordoosten van Cirencester is neergekomen. Het is heel toevallig, dat het berekende punt op minder dan tien kilometer van de plaats is, waar nog niet zo lang geleden de Winchcombe meteoriet neerkwam.
Twee weken van zoeken heeft helaas nog niets opgeleverd. Het zou de vijfde potentiële meteorietdropper van 2022 in het Verenigd Koninkrijk kunnen zijn.
Meer informatie over deze mogelijke meteorietval op de site van het UKMON

Bron: popastro.com

De mogelijke meteorietval vastgelegd door EN907 Oostkapelle.

Vuurbollen simultaan en CAMS geoptimaliseerd

DMS Nieuwsbrief

Een nieuwe medium van communicatie. Nu de frequentie waarmee ons blad Radiant verschijnt, is teruggebracht naar vier edities per jaar, groeit onder onze waarnemers, leden en donateurs de behoefte voor een wat snellere actuele berichtgeving. Radiant blijft uiteraard hét podium voor uitgebreide artikelen en analyses, maar kort nieuws vindt voortaan zijn weg via deze nieuwsbrief. Te denken valt aan de (maand)resultaten van CAMS, bijzondere vuurbollen, het verschijnen van de nieuwe Radiant enz. enz. Geen behoefte? Maak even een reply met als onderwerp ‘stopzetten’ en U ontvangt de Nieuwsbrief niet meer, evenmin de aankondiging van de nieuwe Radiant.

DMS ftp site en DMS Website

Samen met de nieuwsbrief gaan we ook de website weer oppakken. Deze wordt sinds 2003 (!) niet meer onderhouden. Tijd voor een nieuwe start. Als eerste zal een gloednieuwe DMS ftp site gelanceerd worden. Hier kan Radiant gedownload worden evenals vele wetenschappelijke artikelen over meteoren, de DMS databases en ander materiaal dat publiek kan worden vrijgegeven.

Per 1 oktober zijn 91 vuurbollen meervoudig gefotografeerd door de EN stations van ons netwerk. Het overgrote deel hiervan is inmiddels doorgerekend. De resultaten kunnen in het komende nummer van Radiant worden tegemoet gezien.

CAMS resultaten

Een zeer zonnige augustusmaand leverde een record aantal meteoorbanen op. 14807 banen werden berekend. Dat is bijna 50% meer dan in elke andere maand sinds het CAMS project startte in maart 2012.

CAMS netwerk

Recent zijn alle cameravelden op 90 km hoogte weer eens doorgerekend en geplot. Het blijkt dat het met de dekking boven ons land en Vlaanderen wel goed zit. Sommige gebieden worden zelfs door 9 camera’s afgedekt. Overigens is het niet noodzakelijk dat elk gebied wordt afgedekt want CAMS is geen all-sky netwerk. Wel is het zinvol om steeds na te gaan of er geen gebieden door slechts één camera worden bedekt.

Radiant

Het volgende nummer van Radiant verschijnt eind oktober 2022.

All-sky succesnacht In de nacht van 1 op 2 oktober 2022 werden twee zeer heldere vuurbollen elk vanuit vijf plaatsen vastgelegd. De helderste verscheen om 2h08m13s UT en bereikte magnitude -14.5. Meer analyses in het komende nummer van Radiant.

CAMS dekking door 9 van de 13 CAMS stations. Een goede dekking en record resultaten.